Wegzakken in eigen linksigheid

Mijn nieuwe column voor Binnenlands Bestuur gaat over het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie, over het ergerlijke dus van de links-christelijke claim op het alleenrecht op compassie, en over de helpende hand die de CU zo af en toe van een krant en een radio-en tv-presentator krijgt toegestoken.


In het Nederlands Dagblad van vanmorgen (dinsdag 6 april) stond een uitvoerig artikel over het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie, beginnend op de voorpagina, met een overlees op pagina 3. Dit primeurtje voor het ND hoeft niet te verbazen. Deze ‘christelijk betrokken’ krant is een product van de wereld (zuil) waaruit ook de CU is voortgekomen, en krant en partij investeren graag in een goede verstandhouding. Maar soms gaan ze daarin wat erg ver.

In het artikel van vandaag wordt onder andere melding gemaakt van een plan van CU-kamerlid Esmé Wiegman om de twintigweken-echo buiten de abortustermijn te plaatsen. Staatssecretaris Jet Bussemaker heeft dat plan onlangs ‘eenvoudigweg terzijde geschoven’. Geconfronteerd met de harde realiteit van de Haagse politiek gaat de CU zich nu praktischer opstellen, en niet meer de afschaffing van hele wetten (zoals de abortus- en euthanasiewet) eisen. In het verkiezingsprogramma wordt m.b.t. abortus alleen nog maar het terugbrengen van de abortustermijn naar achttien weken bepleit. En dan staat er tussen haakjes achter deze mededeling: ‘hier komt dus het recente plan van Wiegman weer om de hoek kijken, red.’

Wat krijgen we nu? Zo’n mededeling tussen haakjes is altijd een verduidelijkende toevoeging van iemand die in de tekst zelf niet aan het woord is. Maar is het artikel dan niet door de redactie van het ND geschreven? Is de auteur, Gerard Beverdam, in dienst van de ChristenUnie en heeft de redactie zich beperkt tot het invoegen van één verduidelijkende opmerking?

Het zou niet verbazen. Politiek leider André Rouvoet krijgt vanaf a.s. zaterdag tot aan de verkiezingen elke zaterdag de gelegenheid om drie vragen te beantwoorden, en lezers mogen hun suggesties insturen. Iedere zaterdag een lekker thuispotje, goedkoper dan advertentieruimte.

En wanneer dat allemaal nog niet genoeg mocht zijn, dan is daar altijd nog de heer Andries G. Knevel. Gisteravond zat Ed Anker, ook Kamerlid voor de ChristenUnie, in het programma Pauw & Witteman. Hij zat daar met droge ogen een dragend beginsel van de rechtsstaat door te zagen door namens zijn partij aan te kondigen dat de hoogte van een boete voortaan door iemands draagkracht zal worden bepaald. In de wereld van de ChristenUnie zijn de armen net iets meer gelijk voor de wet dan anderen.
Ex-VVD-kamerlid en tegenwoordige beroepstwitteraar Arend-Jan Boekestijn zat zich daar thuis over op te winden, en gaf lucht aan zijn verontwaardiging in een serie wat bozige tweets. Maar Knevel was ook nog wakker, en hij riep Boekestijn direct op ‘effe te dimmen’. Wie was de heiden Boekestijn om christenen ‘hun compassie met de zwakken in de wereld’ te verwijten?





Beetje irritant, die links-christelijke claim op het alleenrecht op compassie. En wat het nog erger maakt is natuurlijk dat de door de CU en Knevel bepleite politiek van hoge uitkeringen en lage boetes het tegengestelde effect zullen hebben. Het is een politiek die een toename van ‘zwakkeren’ creëert, in Nederland en in het buitenland. Want ook de ontwikkelingshulp moet volgens de CU en Knevel omhoog, naar 1 procent van het bbp. Medisch-ethische thema’s worden ondertussen gerelativeerd.
Het is niet leuk om te zeggen, en zeker niet aardig, maar hoe is het toch mogelijk dat een vanouds christelijke partij zo diep in haar eigen linksigheid kan wegzakken. Wat mij betreft tot een niveau waarop je de partij eigenlijk niet meer serieus kunt nemen, en er niets anders resteert dan ergernis over de gemiste kansen.

ChristenUnie: humorloos, maar eindelijk duidelijk

Nieuwe column op de website van Binnenlands Bestuur:


De kleine christelijke partijen (RPF, GPV, SGP) werden vroeger wel ‘klein-rechts’ genoemd. Gereformeerd waren ze, serieus, staatsrechtelijk degelijk. Ze trokken altijd samen op en in de Koude Oorlog waren zij onwankelbare atlantici. Ze dronken met elkaar een bescheiden kruikje rosé bij het diner. Ze prakten hun eten (maar dat mag van J. L. Heldring), en droegen schoenen met spekzolen.

Dat imago is grondig aan het veranderen, zij het in verschillende richtingen.

Alhoewel Kees van der Staaij, de opvolger van SGP-leider Bas van der Vlies, de wat hoekige lichaamstaal van zijn voorganger nog altijd imiteert wanneer hij positie kiest achter de interruptiemicrofoon (misschien wel onbewust), heeft hij een jeugdige uitstraling, verschijnt hij af en toe zelfs voor de buis en bloeit zijn gezicht soms open in een lach die richting het gulle tendeert.

Tegenover de toenemende losheid van de SGP (in het nette natuurlijk!) staat een toenemende verbetenheid bij hun voormalige broeders van de ChristenUnie (de fusie uit 2000 van GPV en RPF). Je hoeft maar vijf minuten op tv naar CU-leider André Rouvoet te kijken om je te realiseren dat hij in het diepst van zijn gedachten weet dat hij de komende maanden campagne moet gaan voeren met de leus: ‘Einde oefening’. Het heeft iets krampachtigs en chagrijnigs, de manier waarop representanten van de ChristenUnie (fractievoorzitter Arie Slob overigens uitgezonderd) dezer dagen kijken en de frustraties over gefnuikte ambities van zich af praten, en vooral: het is allemaal zo ongelooflijk humorloos.

Een week of wat terug kreeg ik een email van de redactie van een christelijk opinieblad (CV/Koers) dat vooral uitmunt in de wijze waarop het zichzelf, zijn lezers en de ChristenUnie met hun christen-zijn feliciteert. Of ik snel en in één zin een antwoord wilde geven op de vraag wat ons land na Balkenende IV nodig heeft. Zonder lang na te denken tikte ik in: ‘Een kabinet zonder de ChristenUnie’. Sinds de verschijning van het blad loopt mijn emailbox vol met verbeten reacties van CU-stemmers. Schande om zo lelijk over de partij te doen!

Het geintje had ondertussen wel een serieuze ondertoon. Mijn bezwaar tegen de ChristenUnie bestaat vooral hierin dat ze de afgelopen jaren voor een fundamentele koerswijziging hebben gekozen (van klein-rechts naar klein-links overgoten met een evangelische saus), dat hun journalistieke vriend Andries Knevel zelfs van een ‘paradigmawisseling’ spreekt, en dat de partij die verandering altijd heeft ontkend, laat staan dat ze er verantwoording over heeft afgelegd.

Maar sinds deze week zijn alle veranderingen in ieder geval impliciet erkend. Maandag heeft de CU een eerste publieke versie van het verkiezingsprogramma gepresenteerd en zich daarbij nadrukkelijk gepositioneerd als het glijmiddel voor een centrum-linkse coalitie van PvdA en CDA. De directeur van het wetenschappelijk bureau van de CU, Gert Jan Segers, zei op radio 1 dat de CU zich op links tussen CDA en PvdA in heeft gepositioneerd. Dat wisten we al, maar we mochten het nooit zeggen en nu zeggen ze het eindelijk zelf eens. En dat betekent natuurlijk dat de ChristenUnie lastenverzwaringen bepleit: een ‘crisis- en hersteltaks’ en de invoering van één tarief voor het aftrekken van de hypotheekrente.

Zo is dat: zuur en humorloos door het leven gaan, en veel geld van de bevolking afpakken omdat de overheid, zoals oud-CU-senator Kees van Bruchem eens schreef, veel beter weet dan de burger zelf hoe dat geld goed kan worden besteed.
We moeten de CU dankbaar zijn voor de eindelijk geboden duidelijkheid. Die uitspraak over de wenselijkheid van een kabinet zonder de CU na Balkenende IV moest ik maar eens gaan inlijsten.

Bij Andries Radio

Vanmorgen was ik te gast in het radioprgramma van Andries Knevel op radio 5, om te spreken over mijn boek over het christelijke conservatisme van ds. J. T. Doornenbal. De uitzending is hier te beluisteren.